X
10mei

Risicomanagement: ‘Als je wilt behouden wat je hebt, moet je veranderen’ – auteur Johan Petersen

Wil je als businesscontroller blijven meedraaien in deze complexe en dynamische wereld, dan moet je meebewegen. ‘De oude methoden werken niet meer in de nieuwe wereld’, zegt Martin van Staveren van risicobureau VSRM en kerndocent Master Risicomanagement aan de Universiteit Twente. ‘Het gaat om het goed omgaan met risico’s en ze juist niet constant willen beheersen. Het verschil tussen risicogestuurd werken en het klassieke risicomanagement.’

De Chinezen hebben voor het woord risico twee karakters: gevaar én kans. ‘Wij zien risico vooral als angst’, signaleert Martin van Staveren. “Een mindset waarmee je als businesscontroller niet de toekomst in kan. Als management heb je strategische doelen, die onder meer zijn vertaald in een aantal processen, activiteiten en resultaten. Bij elk doel ga je doelgericht om met de risico’s. Het gaat er namelijk om dat je ondanks de onzekerheid – die er nu eenmaal is – toch de doelen realiseert.”

Niet beheersen, maar omgaan met risico’s

Bij risicogestuurd werken krijgen in feite twee elementen extra aandacht, zegt Van Staveren. ‘Je maakt de onzekerheid héél expliciet en je gaat deze op een gestructureerde wijze aanpakken. Het gaat nadrukkelijk om het omgaan met risico’s en niet het beheersen daarvan. Veel businesscontrollers hebben de neiging een risico te willen beheersen, te controleren, nieuwe protocollen te schrijven… De realiteit is echter dat je als onderneming af en toe ook risico moet nemen. Dat vraagt een andere cultuur en een businesscontroller die niet standaard zijn hakken in het zand zet en zegt: pas op, gevaar. Nee, het is juist van belang om strategisch mee te denken en aan te geven waar wel en niet een risico genomen kan worden.’

Twintig kenmerken

De kerndocent Master Risicomanagement aan de Universiteit Twente betoogt dat de businesscontroller binnen een bedrijf veel meer een adviesrol moet vervullen bij organisatorische en strategische processen. ‘Het is meer dan financiële controle en vooral in de achteruitkijkspiegel kijken, zoals nu nog veelvuldig gebeurt. Ze moeten veel meer richting risicogestuurd werken bewegen. De risico-paradox laat immers zien dat meer van het oude niet werkt in de nieuwe realiteit. Als je waarde aan de onderneming wilt blijven toevoegen – in een verdergaand digitalisering van de wereld – moet het besef landen dat vernieuwing noodzakelijk is. Met twintig kenmerken is risicogestuurd werken een aantrekkelijk alternatief, waarbij dankzij inzichten uit de innovatie- en veranderkunde het een concreet onderdeel van bestaande bedrijfsprocessen kan worden.’

Van Staveren verdiept zich in twintig accenten die horen bij de transitie van risicomanagement naar risicogestuurd werken. Een daarvan is dat geld niet regeert, maar wel waarde. ‘Waar sta je als organisatie voor, welke normen en waarden hanteer je en hoe ga je om met milieu en mensen? Dat is van veel groter belang. Wie denkt dat met windowdressing af te kunnen doen, vergist zich in de huidige tijd van transparantie. Dan kun je hard vallen, vraag dat maar aan Volkswagen.’ Een ander element van risicogestuurd werken is van standaardisatie naar variatie. ‘Gangbaar risicomanagement heeft een modelmatige aanpak met standaardprocedures en -handboeken. Vaak met als argument dat standaardisatie zo lekker efficiënt is. Dus niet en het is zeker niet effectief. One size fits no one.’

Risico-onteigening is een ander ‘ouderwets probleem’. ‘Er is een risicomanager, dus elk risico is zijn probleem. Mijn standpunt is echter: iedereen die primair verantwoordelijk is voor een doel, is dat ook voor de bijbehorende onzekerheden. Bespreek de dilemma’s en maak op basis daarvan de beste keuze. Dat is risicogestuurd werken.’

Bronvermelding: Risicomanagement: ‘Als je wilt behouden wat je hebt, moet je veranderen’ - CM Web

Over de auteur

Gerelateerd

Geen artikelen