X
06apr

Wat kunnen we leren van virusinfecties die al dan niet uitgroeien tot pandemieen?

Lourens van der Linden | Bekeken (215) | TERUG|

Global Risk Rapportages van het World Economic Forum      

                                                                                                                

Bij de start van het desk research heeft het GvRM gekeken naar de Global Risk Rapportage(s) van het World Economic Forum (WEF), dit omdat deze organisatie op internationaal niveau het meest toonaangevend is met het signaleren en voorspelen van risico’s. Het WEF is een netwerk van o.a. de grootste bedrijven ter wereld, internationale politici, ministers, intellectuelen en journalisten.

Jaarlijks organiseert het WEF een conferentie in het Zwitserse Davos. Ook publiceert het WEF in samenwerking met Marsh & McLennan en Zurich Insurance Group, jaarlijks het ‘Global Risk Report’. In dit rapport worden de grootste bedreigingen op mondiaal niveau in kaart worden gebracht.                 

De risico’s worden onderverdeeld in vijf categorieën, te weten:

  1. Economic
  2. Environmental                   
  3. Geopolitical
  4. Societal 
  5. Technological

De bedreiging van ziektes door virusinfecties en pandemieën vallen onder de categorie ‘Societal’.  

Bij het inschatten van de risico’s wordt onderscheid gemaakt tussen ‘Waarschijnlijkheid’ en ‘Impact’ van een mogelijke bedreiging. In de jaarlijkse enquête die zorgt voor de onderbouwing van het Global Risk Report, worden de respondenten (bestuurders uit o.a. het bedrijfsleven, overheden en wereldleiders) gevraagd naar de risico’s die volgens hen de grootste bedreiging op wereldniveau vormen.  Zo werd eind 2019 aan de respondenten gevraagd naar de wereld in 2020 en aan te geven welke risico’s naar hun verwachting in 2020 zouden toe- of afnemen in vergelijking met 2019. Daarnaast werd gevraagd naar de beoordeling van 30 risico’s op mondiaal niveau en een inschatting te maken van de mogelijke waarschijnlijkheid en impact in de komende tien jaar.  

 

In het ‘Global Risk Report 2020’ dat op 15 januari 2020 is gepubliceerd, valt op dat het risico van ‘snelle en massale verspreiding van infectieziekten’ niet in de ‘Top 10 Waarschijnlijke risico’s’ op mondiaal niveau staat. Wel staat dit risico op de 10e plaats van de ‘Top 10 Impact risico’s’. Bijzonder is dat in het rapport ‘COVID19’ en ‘coronavirus’ geen enkele keer worden genoemd, dit terwijl het coronavirus al in november of december 2019 in China was ontstaan.

 

Mensen leren niet van de geschiedenis                                                                                                                      

In de Global Risk Reportages van de vijf aan 2020 voorgaande jaren zien we dat in geen enkele jaarrapportage het risico van ziektes voor virusinfecties, in de ‘Top 10 Waarschijnlijke risico’s’ staat. De impact van ziektes door virusinfecties stond in de vijf voorgaande jaren, drie keer in de ‘Top 10 Impact risico’s’: 2019 (plaats 10), 2018 (plaats 10) en in 2015 (plaats 2).

Interessant is om te kijken waarom de impact van ziektes door infectieziektes in 2015, op de 2e plaats van de ‘Top 10 Impact risico’s’ stond. In het Global Risk Report van 2015 wordt vermeld:                                

“De respondenten onderschrijven de mogelijk verwoestende impact van snelle en massale verspreiding van infectieziekten. Er is sprake van een sterke behoefte aan een hoger niveau van paraatheid voor grote pandemieën op zowel landelijk en mondiaal niveau.”                                                                                                                                                     

Op bladzijde 36 van het rapport wordt in Box 2.4 verwezen naar:

“Een verzwarende factor voor de ebola-crisis van 2014. Het betreft de factor van het ontbreken van een bestuursmechanisme dat een effectieve koppeling mogelijk maakt tussen wat wordt waargenomen op het niveau van een land en  steden en waarschuwingsmechanismen die nodig zijn voor noodhulp”.                                                    

Vervolgens wordt er een opsomming gegeven van meerdere governance-mechanismen waarvan naar verwachting een mitigerende werking moest uitgaan.                      

Aannemelijk is dat de respondenten bij het invullen van hun enquêteformulieren eind 2014, nog erg onder de indruk waren van de gevolgen van de ebola-crisis eerder dat jaar. Als we uitgaan van de inhoud van de Global Risk Rapportages na 2015, dan neemt de focus op de impact van ziektes door virusinfecties af. Anno 2020 zal iedereen van mening zijn dat het genoemde risico in de afgelopen jaren meer aandacht had moeten krijgen en grondiger aangepakt had moeten worden. Hopelijk trekken we met z’n allen na 2020 eindelijk lering van de bizarre ervaringen die we dit jaar meemaken.   

Bron: Global Risk Reports 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 en 2020     

 

Inzoomen op de bedreiging van ‘Snelle en massale verspreiding van infectieziekten’           

De definitie die het WEF hanteert voor ‘snelle en massale verspreiding van infectieziekten’ is: “Bacteriën, virussen, parasieten of schimmels die ongecontroleerde verspreiding van infectieziekten veroorzaken (bijvoorbeeld als gevolg van resistentie tegen antibiotica, antivirale middelen en andere behandelingen) die leiden tot wijdverbreide dodelijke slachtoffers en economische ontwrichting.”

 

Gezondheidssystemen onder druk                                                                                                   

Veel factoren hebben een bijdrage geleverd aan de wereldwijde verbetering van de gezondheidszorg. Aan de basis hiervan stonden maatschappelijke doorbraken, betere hygiëne, sanitaire voorzieningen, investeringen in de gezondheidszorg, internationale samenwerking en individuele keuzes. Vaccins hebben een belangrijke bijdrage geleverd. Vanaf het einde van de 19e eeuw kregen wetenschappers die vaccins ontwikkelden grip op dodelijke infectieziekten, waaronder pokken, mazelen, polio, kink-hoest, difterie, tetanus en tuberculose. Gecoördineerde immunisatieprogramma’s zorgen er voor dat jaarlijkse miljoenen sterfgevallen worden voorkomen

Het WEF signaleert dat instanties die tot nu toe wereldwijde vooruitgang op het gebied gezondheid hebben mogelijk gemaakt, onder toenemende druk staan en worden geconfronteerd met nieuwe risico’s. Het WEF beschrijft dat gezondheidsstelsels over de hele wereld dreigen te stagneren en dat veranderende maatschappelijke, ecologische, demografische en technologische patronen, de capaciteit van de genoemde systemen belasten.

Door vertraging van de ontwikkeling van vaccins om pandemieën te voorkomen, wordt het steeds moeilijker om de noodzakelijk stappen te zetten om het risico van overlijden van mensen op grote schaal te verkleinen.

In de afgelopen 30 jaar werd er veel aandacht besteed aan polio, hiv / aids, tuberculose en malaria. Na jaren van opmerkelijke vooruitgang als gevolg van aanhoudende politieke inzet en financiering via het Wereldfonds, stagneren de ambities om een ​​einde te maken aan deze epidemieën in 2030, door factoren zoals ziekten die worden veroorzaakt door de toegenomen weerstand tegen medicijnen.1

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt terughoudendheid of weigering om te vaccineren als een van de top 10 bedreigingen voor de wereldwijde gezondheid.

Ondanks de medische successen uit het verleden waarmee ziekten zoals pokken werden bedwongen, blijven er grotere wereldwijde bedreigingen voor de volksgezondheid op mondiaal niveau bestaan, en neemt de kans op het ontstaan van pandemieën toe.

 

Wereldwijde gezondheidsrisico’s                                                                                                                          

In het Global Risk Report 2020 wordt vermeld dat hoewel er aanzienlijke vooruitgang is geboekt sinds de ebola-epidemie in West-Afrika in de periode 2014-2016, de gezondheidsstelsels over de hele wereld nog steeds onvoldoende voorbereid zijn op aanzienlijke uitbraken van andere opkomende infectieziekten, zoals SARS, Zika en MERS. In een recent uitgevoerde evaluatie over de gezond-heidsbeveiliging en aanverwante capaciteiten in 195 landen, was de uitkomst dat geen enkel land volledig is voorbereid om een epidemie of pandemie goed aan te pakken.3                                                              

Ondanks de medische successen uit het verleden waarmee ziekten zoals pokken werden bedwongen, blijven er grotere wereldwijde bedreigingen voor de volksgezondheid op mondiaal niveau bestaan, en neemt de kans op het ontstaan van pandemieën toe4 .

1 The Global Fund. 2019. “Global Fund Donors Pledge US$14 Billion in Fight to End Epidemics”. Press Release, 10-10-2019.https://www.theglobalfund.org/en/news/2019-10-10-global-fund-donors-pledge-usd14-billion-in-fight-to-end-epidemics/  

2 WHO (World Health Organization). 2019. “Ten Threats to Global Health in 2019”.    https://www.who.int/news-room/feature-stories/ten-threats-to-global-health-in-2019

3 NTI (Nuclear Threat Initiative) 2019. “Global Health Security Index: Inaugural Global Health Security Index Finds No Country is Prepared for Epidemics” NTI. Press Release, 24-10-2019. https://www.nti.org/newsroom/news/inaugural-global-health-security-index-finds-no-country-prepared-epidemics-or-pandemics/

4 World Economic Forum 2019. “Outbreak Readiness and Business Impact Protecting Lives and Livelihoods across the Global Economy”. White Paper, in collaboration with Harvard Global Health Institute. https://www.weforum.org/whitepapers/outbreak-readiness-and-business-impact-protecting-lives-and-livelihoods-across-the-global-economy

 

Auteur: Lourens van der Linden MRM (secretaris Genootschap voor Risicomanagement)

Over de auteur

Lourens van der Linden

Lourens van der Linden

Na ruim dertig jaar binnen de verzekeringsbedrijfstak in verschillende (risicomanagement) functies te hebben gewerkt, heb ik een kleine ander half jaar geleden de overstap naar het onderwijs gemaakt. Sinds 1 januari 2019 ben ik werkzaam als programma manager Cyber Security & Risicomanagement bij de Academie voor Masters & Professional Courses van De Haagse Hogeschool. Onze studenten hebben een baan en volgen deeltijdonderwijs. In de genoemde functie ben ik verantwoordelijk voor de opleidingen: - Master Risicomanagement MSc, - Master Cyber Security Engineering MSc, - Post Bachelor Risicomanagement en - Post Bachelor Cyber Security Management.

 

Mijn visie op succesvol risicomanagement binnen een organisatie is, dat er draagvlak, erkenning en waardering voor risicomanagement aanwezig is. Doelstelling is dat mensen er zelf voor kiezen om risicomanagement tijdens hun dagelijkse werkzaamheden te hanteren, omdat ze er van overtuigt zijn dat hiermee de kans wordt vergroot dat korte- en lange termijndoelstellingen daadwerkelijk worden bereikt. Om mijn visie actueel te houden volg ik trends en ontwikkelingen (o.a. over 'Emerging Risks').

Binnen het GvRM ben ik sinds november 2014 bestuurslid in de rol van secretaris. Daarnaast ben ik op dit moment inhoudelijk actief als voorzitter van de GvRM-studiegroep ‘Emerging Risks binnen gemeenten in Nederland’ en lever ik een bijdrage aan het recentelijk opgestarte desk research naar de ‘impact van ziektes door virusinfecties’ en ‘pandemieën’. Zo schreef ik het artikel dat op 6 april 2020 door het GvRM is gepubliceerd over wat we met risicomanagement kunnen leren van virusinfecties die al dan niet uitgroeien tot een pandemie.


Naast risicomanagement en cyber security is een andere belangrijke passie die als een rode draad door mijn leven loopt de volleybalsport. Op dit moment maak ik als assistent coach en analist onderdeel uit van de technische staf van het team Advisie SSS dat uitkomt in de Eredivisie Heren.

 

Mijn belangrijkste kernwaarden zijn: authenticiteit, integriteit, doelgerichtheid, deskundigheid, samenwerking, passie, enthousiasme en persoonlijke ontwikkeling.

Gerelateerd

Geen artikelen